ไก่ชนเงินล้าน ป่าก๋อยลำพูน

ในบรรดาสัตว์เศรษฐกิจที่ช่วยสร้างงาน สร้างอาชีพให้ผู้คนเกือบทุกภูมิภาคนั้น นอกจากวัว, กระบือ, ปลา และสุกรแล้ว ยังมี “ไก่ชน” ที่มูลค่าการตลาด บางตัวราคาสูงถึง 3-4 ล้านบาท และในแวดวง “กีฬาไก่ชน” บางคู่มีเดิมพันสูงกว่า 22 ล้านบาท เช่น “มณีแดง กับปิ่นเพชร” ที่สนามไก่ชนเทิดไท กรุงเทพฯ เมื่อปี 2558
สำหรับไก่ชน ในภาคเหนือนั้น จะมีแหล่งเลี้ยงใหญ่ ๆ 2 จังหวัด คือ พิษณุโลก และลำพูน โดย “ไก่เหลืองหางขาว” เป็นที่รู้จักในตำนานไก่ชน ว่าเป็นสายพันธุ์ที่ “สมเด็จพระนเรศวรมหาราช” ทรงใช้ตีเอาชนะไก่ชนของพระมหาอุปราชของเมียนมา

ส่วน “ไก่ป่าก๋อย” หรือพันธุ์เหล่าป่าก๋อย ถูกตั้งชื่อตามถิ่นกำเนิดที่บ้านเหล่าป่าก๋อย ต.น้ำดิบ อ.ป่าซาง จ.ลำพูน ซึ่งมีจุดเริ่มจาก พ่อหลวงสุพจน์ วิจิตร ผู้ใหญ่บ้านป่ารกฟ้า ต.น้ำดิบ ช่วงที่ไปเป็นทหารเกณฑ์ หลังปลดประจำการจากค่ายแห่งหนึ่ง แถวภาคตะวันออก ได้นำไก่ชนเมืองจันทน์ กลับมาบ้านด้วย เป็นไก่สีเหลืองเลา มีการผสมสายพันธ์กันหลายรุ่น ด้วยการเลี้ยงไก่พื้นบ้านธรรมดา ๆ แต่สามารถพัฒนาความโดดเด่นของสายพันธุ์ไก่นักสู้ ทั้งเดินหน้า จิกตี จนสร้างความระบือลือลั่น ในแวดวง “การเลี้ยงไก่ชน” ต่อมามีผู้นิยมเลี้ยงไก่ชนต่างหมู่บ้าน นำไปเลี้ยงที่บ้านเหล่าป่าก๋อย และไก่ชนจากหมู่บ้านแห่งนี้ สร้างชื่อเสียงในสนามชนไก่ทั่วประเทศ จนได้รับการขนามนามว่า “ไก่เหล่าป่าก๋อย” เงินล้าน

ทั้งนี้ในแวดวงการเลี้ยงไก่พื้นบ้านนั้น ไก่ไทยจะมีหลากหลายสายพันธุ์ ทั้ง เขียวหางดำ, ประดู่เลาหางขาว, ทองแดงหางขาว, ประดู่หางดำ, นกกรดหางดำ และหลาย ๆ สายพันธุ์ ซึ่งล้วนเป็นพันธุ์ไก่ไทยดั้งเดิมมาแต่โบราณ ชาวบ้านเลี้ยงไว้บริโภค เลี้ยงไว้ชนกันเป็นกีฬา เพื่อนันทนาการ แต่ละภูมิภาคจะมีไก่พื้นเมือง พื้นถิ่น ขึ้นชื่อในแวดวงไก่ชน อาทิ ไก่ตราด ไก่พนัสนิคม ทางภาคตัวันออก และไก่ป่าก๋อย ทางภาคเหนือ

ในอดีตการเลี้ยงไก่ชน ถือเป็นเพียงรายได้เสริม เมื่อภาครัฐฯ ตระหนักถึงปัญหาการทำเกษตรกรรมเชิงเดี่ยว ส่งผลต่อวงจรแบบต้นทุน ผลผลิตราคาตกต่ำ จนนำไปสู่การกระตุ้น ส่งเสริมให้ทำเกษตรแบบผสมผสาน ทั้งปลูกพืชผัก ทำนา เลี้ยงปลา และเลี้ยงไก่

จากที่เคยเลี้ยงไก่ไว้บริโภคเนื้อและไข่ ปรากฎว่ากระแสความนิยม ในการนำไก่ที่มีคุณลักษณะตามสายพันธุ์จิกตี มาเปรียบ จับคู่ชนกัน เพื่อความสนุกตามประสาชาวบ้าน จนนำไปสู่โครงการอนุรักษ์ไก่พันธุ์พื้นเมืองสวยงาม ไก่ชนพื้นเมือง ผสมผสานกับการเปิดสนามไก่ชน เกือบทุกจังหวัด ซึ่งในภาคเหนือนั้น จังหวัดเชียงใหม่, ลำพูน และเชียงราย ก็นับเป็นอีกพื้นที่ ซึ่งมีสนามไก่ชน ให้ผู้สนใจกีฬาไก่ชน มีสนามประลอง ไม่แตกต่างไปจากสนามวัวชน ทางภาคใต้, และกีฬารูปแบบต่าง ๆ ที่มีสัตว์เกี่ยวข้อง เช่น ม้าแข่ง และนกเขาชวา